خانه / در میان رسانه ها / موعودگرایی در دین زرتشت (سوشیانس)

موعودگرایی در دین زرتشت (سوشیانس)

موبد پدرام سروش پور

مکان: حوزه علمیه قم
تاریخ : ۱۳۸۷/۰۳/۰۶

به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، موبد پدرام سروش ‌پور، پژوهشگر زرتشتي، در نشست موعودگرايي در دين زرتشت، كه به همت مؤسسه پژوهشي انتظار نور و با همكاري پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي برگزار شده بود، گفت: حقيقت اديان نه تنها بسيار نزديك به هم است، بلكه به جرأت مي‌توان گفت كه يكي است و آن شناساندن خداي واحد هستي ‌بخش و رساندن انسان به والاترين مرتبه ممكن است.
وي با اشاره به تولد اديان در دل فرهنگ‌ها افزود: چه بسا پيروان اديان متفاوت در يك فرهنگ به هم نزديك‌تر باشند تا پيروان يك دين در فرهنگ‌هاي مختلف و از اين رو برگزاري اين نشست قابل تقدير است.
موبد سروش ‌پور در ادامه به علل برگزار نشدن نشست‌هاي گفت‌وگوي بين اديان پيش از اين اشاره و تصريح كرد: يكي از شرايط گفت و گو، احترام متقابل و سعي نكردن در قبولاندن عقايد خود به ديگران است.
وي سپس با اظهار تأسف از اين‌كه اوستاي موجود در دست زرتشتيان يك‌چهارم اوستاي موجود در زمان ساسانيان است، كتاب «گاتها» (بخشي از اوستاي فعلي) را قديمي‌ترين كتاب موجود در جهان دانست كه به ستايش خداي يكتا مي‌پردازد.
اين موبد زرتشتي اوستا را برداشت‌هاي موبدان از آموزه‌هاي زرتشت و گاتها را كتابي وحياني و الاهي دانست كه به اعتقاد زرتشتيان دست نخورده باقي مانده و موضوع موعود در اين دو تفاوت‌هايي با هم دارد.
وي با اشاره به اين‌كه سوشيانس يا سوشيانت به معناي كسي است كه با آمدنش به جهان سود مي‌رساند و باعث نو شدن آن مي‌شود، گفت: از منظر كتاب گاتها، سوشيانس يك مقام است كه هر انساني با تعالي مي‌تواند به آن برسد، اما از ديد اوستا سوشيانس‌ها چند فرد با ويژگي‌هاي مشخص معرفي شده‌اند.
موبد سروش پور ادامه داد: سوشيانس‌ها در گاتها انديشمندترين انسان‌ها هستند كه با پاكي و راستي تكامل يافته و به نزديك‌ترين نقطه در نزد اهورا مزدا رسيده‌اند.
وي توانايي مِيْنَويِ جاودانه و عشق را از ويژگي‌هاي ديگر سوشيانس‌ها برشمرد كه به زعم وي در فلسفه‌هاي اسلامي نيز با تعابير حكمت و رحمت و اراده وجود دارد.
وي با بيان اين‌كه سه ويژگي پيشين بالفعل و تا اندازه‌اي در وجود همه هست، پرورش دادن آن‌ها در كنار هم را منجر به رسيدن به ويژگي چهارم سوشيانس‌ها دانست كه همان ايمان و باور دروني است.
اين موبد زرتشتي آگاهاندن انسان‌ها را يكي ديگر از مؤلفه‌هاي شخصيت سوشيانس‌ها برشمرد و زرتشت را اولين سوشيانس معرفي كرد.
وي خاطرنشان كرد: در گاتها همچنين «اَمُرداد» به معني جاودانگي و مبارزه با دروغ، از ويژگي‌هاي ضروري يك سوشيانس شمرده شده است.
اين موبد زرتشتي با تأكيد بر اين‌كه پيشرفت و تكامل جهان، اساس انديشه زرتشتي است، ابراز داشت: زماني كه همه انسان‌ها در سايه خرد و پاكي در مسير پيشرفت و تكامل جهان گام برمي‌دارند، سوشيانس تبلور مي‌يابد.
وي ادامه داد: بر اساس انديشه زرتشتي اين‌گونه نيست كه يك سوشيانس بيايد و جهاني را كه انسان‌ها با ناراستي ساخته‌اند، يكسره پاك و به راه راست هدايت كند، بلكه اين خود انسان‌ها هستند كه بايد به مقام سوشيانسي برسند؛ همان‌گونه كه زمان ظهور سوشيانس اصلاً آخرالزمان نيست.
وي خواسته زرتشت را كه همان كاركرد سوشيانس است، به كارگيري ابزارهاي آموزش براي نجات‌بخشي يعني به راه راست آوردن و پيشرفت و تكامل همه انسان‌ها عنوان كرد.
موبد سروش ‌پور تأكيد كرد: از ديدگاه زرتشت، سوشيانس‌ها محو كنندگان خشم و نفرت و دروغ، و پديد آورندگان راستي و مهر و رحمتند.
وي ظهور سوشيانس‌ها در اعصار مختلف را نشانه و نماد پيشرفت و ترقي انسان‌ها توصيف كرد و اظهار داشت: بر اساس آموزه‌هاي زرتشتي سوشيانس‌ها همان انسان‌هايند كه دروغ و ناپاكي را از خود دور كرده و به راستي و پاكي باز مي‌گردند.
موبد سروش‌ پور در ادامه با بيان اين‌كه موبدان اوليه، خلقت را به سه دوره سه‌هزارساله تقسيم مي‌كنند، سه هزاره نخست را دوره مِينَوي، سه هزاره دوم را دوره خلق اهريمن و سه هزاره سوم را دوره آميزش ظلمت و نور عنوان كرد.
وي به تفاوت بحث درباره سوشيانس در گاتها و اوستا اشاره كرد و افزود: بر اساس اوستا زرتشت اولين سوشيانس است كه در آغاز سه هزاره سوم يعني زمان آميزش نور و ظلمت به دنيا آمده و در آغاز هزاره‌هاي دوم و سوم نيز سوشيانس‌هايي كه فرزندان معنوي وي هستند، ظهور خواهند كرد.
اين موبد زرتشتي در پايان سوشيانس‌هاي موجود در اوستا را افرادي متمايز از ديگر انسان‌ها دانست و افزود: آخرين سوشيانس بر اساس آنچه در اوستا آمده است، با بدعت‌هايي كه در دين خدا به وجود آمده مبارزه كرده و راستي و پاكي را در جهان خواهد گستراند.
وي در پاسخ به اين سؤال كه اگر دروغ‌زنان و اهريمنان راستي را نپذيرفتند چه بايد كرد، گفت: در آيين زرتشت بر امر به معروف پافشاري شده نه بر نهي از منكر و بنابراين آنقدر بايد بر گسترش نيكي‌ها در جهان پاي فشرد كه بدي‌ها عقب بنشينند؛ زيرا ما معتقديم با خشونت نمي‌توان كاري از پيش برد.
وي همچنين در پاسخ به اين‌كه به نظر مي‌رسد سوشيانس بايد قوي‌تر از زرتشت باشد تا بتواند جهان را پر از نيكي كند، خاطرنشان كرد: اولاً سوشيانس به پشتوانه روان هزاران انسان نيك كه آمده‌اند و راستي‌ها را در جهان گسترده‌اند، قدرت‌مند است و ثانياً در اوستا چيزي به نام دين زرتشت نداريم تا ديگران قوي‌تر از او نباشند و به همين دليل زرتشت، خود و ديگران را پيرو آيين اَشا (راستي) مي‌داند.
موبد سروش پور درباره تشكيل حكومت از سوي سوشيانس هم اظهار داشت: آنچه از اوستا برمي‌ايد، اين است كه سوشيانس سوم حكومتي تشكيل نخواهد داد؛ زيرا قانون در وجود انسان‌ها هست و وقتي همه آنها عاري از ناپاكي باشند، نيازي به حكومت نيست.
وي تصريح كرد: ما بر اين اعتقاديم كه اديان نبايد بايسته‌ها را به مردم بگويند، بلكه آنها بايد شايسته‌ها را ابلاغ كنند تا انسان‌ها خود به بايسته‌ها برسند.
وي در پاسخ به اين سوال نيز كه سوشيانس سوم آيا زرتشتي است، خاطرنشان كرد: همان طور كه پيش از اين گفتم، اساساً چيزي به عنوان آيين زرتشتي نداريم و هرچه هست،‌ آيين راستي است؛ از اين رو سوشيانس فقط انسان است.
موبد سروش پور تأكيد كرد: به اعتقاد من آنچه با تأمل در گاتها به عنوان تنها منبع وحياني زرتشتيان به دست مي‌آيد، اين است كه سوشيانس‌ها همان انسان‌هاي تكامل يافته‌اند و با اين نگاه، ظهور سوشيانس در دوره‌هاي مختلف، امري نمادين و اسطوره‌اي است نه عيني.
وي درباره تقسيم‌هاي طبقاتي آيين زرتشت مثل طبقه موبدان، ارتشيان و كشاورزان و اين‌كه آيا با اين تقسيم مي‌توان عدالت را محقق كرد، اظهار داشت: نگاه اوستا به انسان‌ها برابر است و اين تقسيم‌ها ديني است نه اجتماعي.
اين موبد زرتشتي ادامه داد: آيين زرتشت همه انسان‌ها را از هر جنس و نوع و نژادي برابر مي‌داند، اما به نظر مي‌آيد اين تقسيم اجتماعي در زمانه خود بهترين سيستم اجتماعي و بسيار قابل دفاع بوده است.
نماینده انجمن موبدان تهران در مورد وظایف منتظر زرتشتی نیز گفت: اصلاً واژه انتظار در دین زرتشت نیست و در دستورالعمل خاصی نیز در کتاب‌های زرتشتیان نیامده است، اما زرتشتیان خودشان را وامدار این فرهنگ می‌دانند و نقش مهمی در پیشرفت جامعه وجهان داشته‌اند و گسترش ابعاد مادی و معنوی زندگی مردم گام‌ بزرگ زرتشتیان است.
وی هم‌چنین از نامگذاری ماه پنجم سال به مرداد انتقاد کرد و گفت: یکی از اشتباهات بزرگ فرهنگی کشور ما در همین نامگذاری نادرست مرداد است چون مرداد به معنی مردن است و حال اینکه ریشه صحیح آن «اَمرداد» است به معنی جاودانگی.
وی ادامه داد: ما بارها به مسئولان تذکر دادیم ولی متأسفانه توجهی به این مسأله نشده است و باید این مسئله مهم مورد توجه قرار گیرد.
وي خاطرنشان كرد: در گاتها همچنين «اَمُرداد» به معني جاودانگي و مبارزه با دروغ، از ويژگي‌هاي ضروري يك سوشيانس شمرده شده است.

درباره ی سپندارمزد

همچنین ببینید

اخلاق برتر است یا قانون ؟

سخن سردبیر مجله فروهر – شماره ۴۶۶ موبد پدرام سروش‌پور   اخلاق و قانون مفاهیمی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *